Blog van zaak-shops.nl

brengt woorden tot leven.

Elk jaar in november begint het weer: de spanning om sinterklaas. De winkels versieren hun etalages en in de brievenbus vallen folders met plaatjes van de mooiste cadeaus. En dan … zo half november, komt hij dan eindelijk met de pakjesboot naar Nederland.

Wie is sint Nicolaas?

Sint Nicolaas of sinterklaas, zoals wij hem kennen, bejaarde kindervriend uit Spanje, die brave kinderen beloont en stoute bestraft. Die met een zwarte knecht op een schimmel over de daken rijdt en via de schoorsteen iets lekkers en speelgoed uitdeelt. Die oude kindervriend schijnt een samenstelling te zijn van twee mensen en een Germaanse god, Wodan. De twee mensen hadden allebei de naam Nicolaas. De één heeft geleefd in de vierde eeuw en de ander in de zesde eeuw, na Christus. Beide woonden in de provincie Lycië: het tegenwoordige Turkije.

Sinterklaas is dus een Turk. De jongste Nicolaas begon als monnik en later werd hij bisschop van Pinora. De oudste Nicolaas is waarschijnlijk geboren in Patara, vlakbij Myra, een kleine stad in de provincie Lycië. Later is ook hij bisschop geworden. Dat kun je nu nog zien aan de kleding die sinterklaas draagt. Bisschopskleding bestaat uit een lange mantel, de tabbert, een mijter op zijn hoofd en in zijn hand een staf. De oudste Nicolaas is op 6 december gestorven. De sterfdag van sint Nicolaas is belangrijk omdat hij een heilige werd. Mensen die veel voor het geloof en de kerk hebben betekend worden in de Roomkatholieke kerk heilig verklaard.

Zwarte Piet

Zwarte Piet is in heel de geschiedenis van sinterklaas betrekkelijk jong, want hij treedt voor het eerst zichtbaar op in het zeer bekende prentenboek ‘sint Nicolaas en zijn knecht’ van Jan Schenkman uit 1850.

De figuur van zwarte Piet is nog steeds in ontwikkeling. In onze tijd van antidiscriminatiewetten en politieke correctheid is deze niet al te slimme zwarte man met zijn rare taaltje een omstreden figuur geworden. Tegenwoordig zijn er dan ook experimenten met bijvoorbeeld bonte- en roetveegpieten.

Er is nog een mogelijke theorie gevonden over de mogelijke herkomst van zwarte Piet. Er is een oud verhaal over een Ethiopische slaaf ‘Piter’,  die door bisschop Nicolaas op een slavenmarkt zou zijn gekocht en daarna vrijgelaten. Uit dankbaarheid zou Piter in dienst van Nicolaas zijn getreden.

Zie ginds komt de stoomboot …

De aankomst per stoomboot valt misschien te verklaren uit de legende waarin sint Nicolaas in nood verkerende zeelieden op zee redt; sindsdien is hij ook de patroon van de zeelieden. Daarom hebben vele havensteden een sint-Nicolaaskerk, zoals bijvoorbeeld Amsterdam, Kampen, Harderwijk, Edam en Monnickendam.

M2

Er zijn bijna een miljoen beschreven soorten insecten! Klein in vorm, maar groot in aantal. Het is de grootste groep dieren op aarde.

Ontzettend veel kleine dieren vliegen en kruipen er op deze wereld rond. Bijen, vliegen, wespen, mieren, we zien ze bijna overal en we noemen deze diertjes insecten. Ook de vlinder is een insect terwijl spinnen niet tot deze groep behoren maar tot de spinachtigen.

Insecten zijn heel speciale dieren, ze hebben namelijk geen skelet in hun lichaam. Ze hebben een uitwendig skelet, het is zichtbaar. Wetenschappers noemen deze dieren ‘geleedpotigen’. Maar niet alle geleedpotigen zijn insecten. Binnen deze groep is er een groep dieren die we insecten noemen.

Hoe herken je een insect?

Insecten herken je aan bepaalde lichaamskenmerken:

  • Het lichaam van dit diertje bestaat uit drie delen, namelijk de kop, borststuk en achterlijf
  • Daarnaast heeft een insect twee antennes of voelsprieten
  • Ook hebben ze bijna allemaal vleugels en facetogen
  • En nog een kenmerk waar je dit diertje aan kunt herkennen is dat ze altijd zes poten hebben

Vijanden

Insecten hebben veel vijanden, waarvan wij mensen zelfs de grootste. De meeste vogels eten insecten en spinnen houden van muggen. Gelukkig zijn insecten wel in staat om zichzelf in veiligheid te brengen door bijvoorbeeld weg te vliegen of zich te verbergen. Ook kunnen sommige steken, denk aan de wesp. En er zijn insecten in camouflagekleuren en eruit zien als bladeren of takken. Denk hierbij aan de wandelende tak.

Het gaat niet goed met de bijen en hommels

Al jaren gaan er extreem veel bijen dood door virussen, gebrek aan voedsel, maar ook door pesticiden. Maar ook met de hommels gaat het niet goed. Een kwart van alle hommelsoorten wordt met uitsterven bedreigd, zo blijkt uit een rapport dat bekend is gemaakt door IUCN, de wereldwijde koepel van natuurorganisaties.

Hommels en bijen zorgen voor bestuiving van groente en fruit. Ze vormen daardoor een belangrijke schakel in de voedselvoorziening. Maar de insecten lijden ernstig onder het gebruik van bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen en gronduitbreiding in de intensieve landbouw. Nederland gebruikt volgens de natuurbeschermers de grootste hoeveelheid bestrijdingsmiddelen per hectare van alle Europese landen.

Er komen (kwamen) in Nederland ongeveer twintig hommelsoorten voor. Er vliegen ruim driehonderd soorten bijen, maar daarvan is zestig procent bedreigd. Wetenschappers zijn al jaren aan het zoeken naar de exacte oorzaak van de achteruitgang van bijensoorten, maar ze zijn het er nog niet over eens.

Maak je tuin insectvriendelijk

Als je een tuin hebt kun je deze dieren extra goed helpen. Door bepaalde struiken en planten neer te zetten. Belangrijk is om takken en bladeren te laten liggen in je tuin, zodat de dieren een schuilplaats en verstopplek kunnen maken. Ook kun je kiezen voor het ophangen van nestkasten of insectenkasten voor bijvoorbeeld vlinders en bijen.

De meeste insecten kunnen de winter niet overleven en daarom laten ze eitjes achter die dat wel kunnen. Andere insecten schuilen ook wel onder de grond, in boomschors of een speciale insectenkast, ook wel insectenhotel genoemd. En er zijn zelfs insecten die naar een warm land vliegen.

M2