De bloemetjes buiten zetten

IJsheiligen is een naam waarmee we een viertal katholieke heiligen aangeven, wiens naamdagen in de periode van 11 tot en met 15 mei vallen. Het is een begrip in de volksweerkunde, waarmee een bepaalde periode aangegeven wordt. Vaak is het in deze periode wat kouder en kan het weerstation in de nacht nog lichte vorst aangeven. De ijsheiligen markeren de grens tussen voorjaarsweer en zomerweer. Na deze periode is de kans zeer klein op nachtvorst en kan er begonnen worden met het planten van éénjarige planten en bloemen.

Betekenis

Het ‘ijs’ in de naam van de ‘IJsheiligen’ heeft niets te maken met de persoon die zij waren, maar met de periode in mei waarop hun feestdag valt. Dat zijn dus de laatste dagen in de lente, met het gevaar voor koud voorjaarsweer in de nacht. IJsheiligen is één van de oudste begrippen uit de volksweerkunde. De eerste berichten hierover dateren van rond het jaar 1000. De IJsheiligen zijn st. Mamertus, st. Pankratius, st. Servatius en st. Bonifatius.

Een late nachtvorst kan veel schade aanrichten aan het gewas, omdat in deze tijd alles in volle bloei staat. Abrupte temperatuurveranderingen kunnen onder andere het gevolg zijn van het nog relatief koude zeewater. Na half mei is de kans op nachtvorst zeer klein en aan het eind van deze maand zijn temperaturen onder nul heel uitzonderlijk.

Meest zonnige maand

Mei is over het algemeen de zonnigste maand van het jaar, met gemiddeld over het hele land gezien, 212 uren zon. Dat is 43 procent van de maximaal mogelijke tijd voor de duur van zonneschijn. In 1989 was, in Nederland, deze maand de zonnigste van de laatste 50 jaar. In uitzonderlijke periodes in voorjaar of zomer kan de zon wel 300 tot 340 uur in de maand schijnen. Kenmerkend voor het voorjaar zijn periodes waarin de zon dagen achtereen, soms langer dan een week, zeer intensief schijnt. Zo is langs de Nederlandse kust eind april 1984 in tien dagen 119 uren zon geregistreerd door het weerstation. Ongeveer het maximaal haalbare aantal zonuren voor de tijd van het jaar.

Reactie achterlaten