27 april 2016

Op 27 april vieren wij in Nederland weer Koningsdag. Ook wordt op Aruba, Curaçao en Sint Maarten Koningsdag gevierd.

Geschiedenis

In de 19e eeuw was ‘Waterloodag’ 18 juni, jarenlang de nationale feestdag. Tegen het einde van de eeuw vervaagde de herinnering aan de veldslag en het feest ging min of meer onopgemerkt voorbij. Nog voor de ‘echte Koninginnedag’ werd op 31 augustus 1885 de eerste ‘Prinsessedag’ georganiseerd, de vijfde verjaardag van de toen jonge prinses Wilhelmina. Na de dood van koning Willem III in november 1890 werd ‘Prinsessedag’ in 1891 opgevolgd door de viering van ‘Koninginnedag’. Deze dag ontwikkelde zich tot een feestdag voor kinderen. Op haar achttiende verjaardag, 31 augustus 1898, werd Wilhelmina regerend vorstin. De inhuldiging vond op 6 september plaats. Tot en met 1948, toen koningin Wilhelmina troonsafstand deed, werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd.

Tot aan de Tweede Wereldoorlog was 1 mei, de Dag van de Arbeid, de concurrent van Koninginnedag. Die dag had een politiek karakter. Pas na de Tweede Wereldoorlog toen de sociaaldemocraten zich met de monarchie hadden verzoend werd Koninginnedag een feestdag voor alle Nederlanders. De Dag van de Arbeid raakte in de vergetelheid. Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 had opgevolgd, werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op haar verjaardag, 30 april. Vanaf de jaren vijftig was dit evenement via de televisie te volgen. Koninginnedag was in de naoorlogse jaren nog een gewone werkdag. Pas in de loop der jaren kregen steeds meer mensen een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijke feestdag. Bij de troonopvolging op 30 april 1980 besloot koningin Beatrix deze dag in stand te houden, als dag van aanvaarding van haar ambt als staatshoofd en inhuldiging als koningin der Nederlanden. Een praktische overweging was dat op haar eigen verjaardag (31 januari) het weer in tegenstelling tot eind april minder geschikt was. De thermometer geeft in april een aangenamere temperatuur aan en dat komt beter uit voor alle buitenfestiviteiten.Op 28 januari 2013 kondigde koningin Beatrix aan op Koninginnedag troonsafstand te zullen doen. Het was tevens de laatste keer dat Koninginnedag werd gevierd en de laatste keer dat de nationale feestdag op 30 april viel. Vanaf 27 april 2014 vieren we Koningsdag!

Koningsnach

Omdat Koningsdag een nationale feestdag is en dus voor veel mensen een vrije dag, grijpen veel mensen de kans aan om dan uit te slapen en de voorafgaande avond uit te gaan. Deze avond voor de Koningsdag wordt ook wel Koningsnacht (voorheen Koninginnenacht) genoemd. In Den Haag heet deze nacht Koningsnach (zonder t) en in Rotterdam wordt deze nacht de Nacht van Oranje genoemd (gevierd in Ahoy). In Apeldoorn en omstreken staat deze nacht bekend als Prinsennacht en wordt juist de nacht nà Koningsdag, Koningsnacht genoemd.

Aan de vooravond van Koningsdag worden de koninklijke onderscheidingen uitgereikt. Ook wel ‘Lintjesregen’ genoemd.

Reactie achterlaten